2026-05-07
AN 6.12 Dutiyasāraṇīyasutta
Chayime, bhikkhave, dhammā sāraṇīyā piyakaraṇā garukaraṇā saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā
ekībhāvāya saṁvattanti. Katame cha?Idha, bhikkhave, bhikkhuno mettaṁ kāyakammaṁ paccupaṭṭhitaṁ hoti sabrahmacārīsu
āvi ceva raho ca, ayampi dhammo sāraṇīyo piyakaraṇo garukaraṇo saṅgahāya avivādāya
sāmaggiyā ekībhāvāya saṁvattati.
| sāraṇīya 1.1 | (ptp) polite; pleasant; charming; [saṁ > sā + √raj + aṇīya] ptp of sārajjati |
| piyakaraṇa | (adj) which create affection; creating friendship; [piya + karaṇa] adj, comp |
| garukaraṇa | (adj) which creates respect; which makes one revered [garu + karaṇa] adj, comp |
| saṅgaha 3 | (masc) maintaining relationships; support [saṁ + √gah + a] masc, from saṅgaṇhāti |
| avivāda | (masc) not quarrelling; no argument; harmony masc, from na vivadati |
| sāmaggī 1 | (fem) concord; unity; peace; harmony [saṁ > sām + agga + *ī] fem, from agga |
| ekībhāva 1 | (masc) unity; harmony; becoming one [eka > ekī + bhāva] masc, abstr, comp |
| saṁvattati 1 | (pr) leads (to); results (in); causes [saṁ + vatta + ti] pr |
| katama | (pron) what?; which (of the many)? [ka + tama] pron, interr, from ka |
| paccupaṭṭhita 2 | (pp) in attendance; serving; waiting on [pati > paty > pacc + upa + √ṭhā + ita] |
| sabrahmacāri | (masc) fellow monk; spiritual companion [sa + brahmacāri] |
| āvi | (ind) openly; publicly; in full view; face to face ind, adv |
| raho 1 | (ind) privately; secretly; in seclusion; alone [√rah + as + o] |
Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhuno mettaṁ vacīkammaṁ ... mettaṁ manokammaṁ paccupaṭṭhitaṁ hoti ...
Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhu ye te lābhā dhammikā dhammaladdhā antamaso patta-pariyāpanna-mattampi
tathārūpehi lābhehi appaṭivibhattabhogī hoti sīlavantehi sabrahmacārīhi sādhāraṇabhogī,
ayampi dhammo sāraṇīyo piyakaraṇo garukaraṇo saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā ekībhāvāya saṁvattati.
| ye 1 | (pron) whoever; whatever; whichever; those who [ya + e] masc & nt nom pl of ya |
| lābha 1 | (masc) gain; acquisition; benefit; profit [√labh > lābh + *a] masc, from labhati |
| dhammika 1 | (adj) legal; legitimate; lawful [√dhar + ma + ika], [dhamma + ika] |
| laddha 1 | (pp) obtained; gained; won; acquired [√labh > ladh + ta] pp of labhati |
| antamaso 1 | (ind) even so much as; with as little as [antama + so] ind, adv, abl sg of antama |
| pattapariyāpannamatta | (nt) mere contents of one's bowl [patta + pariyāpanna + matta] nt, comp |
| tathārūpa 1 | (adj) such; such kind; of such quality; so formed [tathā + rūpa] adj, comp |
| lābha 1 | (masc) gain; acquisition; benefit; profit [√labh > lābh + *a] masc, from labhati |
| appaṭivibhatta | (pp) shared without reserve (with); given indiscriminately (to) |
| bhogī 1.4 | (adj) eating; consuming [√bhuj > bhoj > bhog + *a + ī] adj, in comps, from bhoga |
| sīlavant | (adj) virtuous; ethical; moral [sīla + vant] adj, from sīla |
| sādhāraṇabhogī | (adj) using in common; enjoying mutually (with) [sādhāraṇa + bhogī] adj, comp |
Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhu yāni tāni sīlāni akhaṇḍāni acchiddāni asabalāni
akammāsāni bhujissāni viññuppasatthāni aparāmaṭṭhāni samādhisaṁvattanikāni tathārūpehi
sīlehi sīlasāmaññagato viharati sabrahmacārīhi āvi ceva raho ca, ayampi dhammo sāraṇīyo
piyakaraṇo garukaraṇo saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā ekībhāvāya saṁvattati.
| yāni | (pron) whichever (things) [ya + āni] pron, nt nom & acc pl of ya |
| tāni 1 | (pron) they; those; those things [ta + āni] pron, nt nom pl of ta |
| akhaṇḍa | (adj) unbroken; unfragmented; whole [na > a + √khaṇḍ + a] adj, from na khaṇḍeti |
| acchidda 1 | (pp) unbroken; flawless; without cracks [na > a + √chid + ta] pp of na chindati |
| asabala | (adj) unspotted; not mottled; not patchy [na > a + sabala] adj, from na sabala |
| akammāsa | (adj) unblemished; spotless; pure [na > a + kammāsa] adj, from na kammāsa |
| bhujissa 1 | (adj) cleansing; freeing; liberating adj |
| viññuppasattha | (adj) praised by the wise; commended by the discerning [viññū + pasattha] adj, comp |
| aparāmaṭṭha | (pp) not grasped; not clung to; (comm) irreproachable [na > a + parā + √mas + ta] |
| samādhisaṁvattanika | (adj) leading to samadhi; conducive to meditative composure [samādhi + saṁvattanika] |
| sīlasāmaññagata | (adj) with virtue in common; with ethical conduct in harmony (with) [sīla + sāmaññagata] |
Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhu yāyaṁ diṭṭhi ariyā niyyānikā niyyāti takkarassa sammā dukkhakkhayāya
tathārūpāya diṭṭhiyā diṭṭhisāmaññagato viharati sabrahmacārīhi āvi ceva raho ca, ayampi dhammo sāraṇīyo
piyakaraṇo garukaraṇo saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā ekībhāvāya saṁvattati.Ime kho, bhikkhave, cha dhammā sāraṇīyā piyakaraṇā garukaraṇā saṅgahāya avivādāya sāmaggiyā
ekībhāvāya saṁvattantī"ti.
| yāyaṁ 1 | (sandhi) whatever; whichever; that which [yā + ayaṁ] sandhi, pron + pron |
| niyyānika | (adj) emancipating; redemptive; leading to deliverance [niyyāna + ika] |
| niyyāti 1 | (pr) goes out; exits (from); leaves [nī + yā + ti] pr |
| takkara 1 | (adj) who does that; doing that; acting accordingly [tad + kara] |
| sammā 1 | (ind) completely; thoroughly; fully; totally ind, adv |
| dukkhakkhaya | (masc) wearing away of suffering; extinction of stress; [dukkha + khaya] |
| diṭṭhisāmaññagata | (adj) with views in common; with beliefs in harmony (with) [diṭṭhi + sāmaññagata] |
Ud 4.1 Meghiyasutta
(Same as AN 9.3 without the verse)
Evaṁ me sutaṁ -- ekaṁ samayaṁ bhagavā cālikāyaṁ viharati cālike pabbate. Tena kho pana samayena
āyasmā meghiyo bhagavato upaṭṭhāko hoti.
... Sace maṁ, bhante, bhagavā anujānāti, gaccheyyāhaṁ taṁ ambavanaṁ padhānāyā'ti.
| samaya 1.1 | (masc) time; occasion [saṁ + √i > ay + *a] masc, from sameti |
| cālikā | (fem) name of a town [√cal > cāl + a + *ikā] |
| pabbata 3 | (nt) mountain; hill nt |
| meghiya | (masc) name of an arahant monk; attendant of the Buddha [megha + iya] |
| upaṭṭhāka | (masc) attendant; assistant [upa + √ṭhā + aka] masc, agent, from upaṭṭhahati |
| anujānāti 1 | (pr) allows; permits; grants permission (to) [anu + jānā + ti] pr |
| ambavana | (nt) mango grove; mango orchard [amba + vana] nt, comp |
| padhāna 1 | (nt) making effort; exerting; striving; trying (to) [pa + √dhā + ana] nt, act, from padahati |
Evaṁ vutte, bhagavā āyasmantaṁ meghiyaṁ etadavoca: "Āgamehi tāva, meghiya, ekakamhi tāva,
yāva aññopi koci bhikkhu āgacchatī"ti.
Dutiyampi ... tatiyampi ..."Padhānanti kho, meghiya, vadamānaṁ kinti vadeyyāma? Yassadāni tvaṁ, meghiya, kālaṁ maññasī"ti.
| vutta 2.1 | (pp) said; told; spoken; mentioned [√vac > vuc + ta] pp of vacati |
| etadavoca | (aor) said this (to) [etad + avoca] aor, comp vb |
| āgamehi | (imp) wait!; hang on!; hold on! [āgame + hi] imp 2nd sg of āgameti |
| tāva 1 | (ind) until then; that long ind, adv |
| ekaka 1 | (adj) alone; solitary [eka + ka] adj, from eka |
| yāva 1 | (ind) as long as; as far as; so much so; up to; until; from... to ind, adv |
| añña 1.1 | (pron) another; other; different; someone else; not oneself pron |
| koci 1 | (pron) someone; something; anyone; anything; whoever [ko + ci] pron, masc nom sg of kaci |
| vadamāna | (prp) speaking; saying [vada + māna] prp of vadati |
| kinti 1 | (sandhi) how then?; what then?; in what way? [kiṁ + iti] sandhi, ind + ind, interr |
| vadati 1 | (pr) says; speaks; tells (to) [vada + ti] pr |
| yassadāni | (sandhi) now for whatever; now of whichever [yassa + dāni] sandhi, pron + adv |
| tvaṁ 1 | (pron) you (subject) [tumha + aṁ > tuvaṁ > tvaṁ] pron, 2nd nom sg of tumha |
| kāla 1.1 | (masc) time; occasion (for) [√kal > kāl + *a] masc |
| maññati 3 | (pr) considers (to be); takes as; regards as; views as; deems as [mañña + ti] pr |
... Āyasmā meghiyo bhagavantaṁ etadavoca: "idha mayhaṁ, bhante, tasmiṁ ambavane viharantassa
yebhuyyena tayo pāpakā akusalā vitakkā samudācaranti, seyyathidaṁ --
kāmavitakko, byāpādavitakko, vihiṁsāvitakko.
| tasmiṁ 1 | (pron) in that; in that person [ta + asmiṁ] pron, masc & nt loc sg of ta |
| viharanta | (prp) living (in); dwelling (in); staying (at); prp of viharati |
| yebhuyyena 1 | (ind) mostly; almost all; by and large; for the most part ind, adv, comp, instr sg of yebhuyya |
| vitakka 1 | (masc) thought; reflection; pondering [vi + √takk + a] masc, from vitakketi |
| samudācarati 2.1 | (pr) overwhelms; assails; assaults; (comm) occurs [saṁ + ud + ā + cara + ti] pr |
Tassa mayhaṁ, bhante, etadahosi: 'acchariyaṁ vata bho, abbhutaṁ vata bho.
Saddhāya ca vatamhā agārasmā anagāriyaṁ pabbajitā. Atha ca panimehi tīhi pāpakehi
akusalehi vitakkehi anvāsattā, seyyathidaṁ -- kāmavitakkena, byāpādavitakkena, vihiṁsāvitakkena'".
| tassa 2 | (pron) of that; his; its [ta + ssa] pron, masc & nt gen sg of ta |
| etadahosi | (sandhi) this (thought) occurred (to) [etad + ahosi] sandhi, pron + aor |
| acchariyaṁ | (ind) wonderful!; marvellous!; unbelievable! ind, excl, acc sg of acchariya |
| vata 1.1 | (ind) oh!; oh no!; oh dear!; wow! ind, excl |
| bho | (masc) (respectful address) sir; sirs; master; [√bhū + o] |
| abbhutaṁ | (ind) wonderful!; marvellous!; extraordinary!; unbelievable! |
| agāra 1 | (nt) dwelling; building; house; home; hut nt |
| anagāriya 1 | (nt) homelessness; homeless state [na > an + agāra + iya] nt, abstr, from na agāra |
| panimehi | (sandhi) but with these [pana + imehi] sandhi, ind + pron |
| tīhi | (card) by three; with three [ti + īhi] card, masc fem & nt instr pl of ti |
| anvāsatta | (adj) ensnared, entwined (by) adj |
"Aparipakkāya, meghiya, cetovimuttiyā pañca dhammā paripākāya saṁvattanti. Katame pañca?
(1) Idha, meghiya, bhikkhu kalyāṇamitto hoti kalyāṇasahāyo kalyāṇasampavaṅko.
Aparipakkāya, meghiya, cetovimuttiyā ayaṁ paṭhamo dhammo paripākāya saṁvattati.
| aparipakka 2 | (pp) unripened; not matured; not developed [na > a + pari + √pac > pak + ta] |
| cetovimutti 1 | (fem) mental liberation; emancipation of heart [ceto + vimutti] fem, abstr, comp |
| paripāka 3 | (masc) maturation; development [pari + √pac > pāc > pāk + *a] masc |
| saṁvattati 1 | (pr) leads (to); results (in); causes [saṁ + vatta + ti] pr |
| katama | (pron) what?; which (of the many)? [ka + tama] pron, interr, from ka |
| kalyāṇasahāya | (adj) with good companions; having good friends [kalyāṇa + sahāya] adj, comp |
| kalyāṇasampavaṅka | (adj) with good associates; having good companions [kalyāṇa + sampavaṅka] |
(2) Puna caparaṁ, meghiya, bhikkhu sīlavā hoti, pātimokkha-saṁvara-saṁvuto viharati
ācāragocarasampanno, aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhati sikkhāpadesu. ...
| sīlava | (masc) name of an arahant monk [√sīl + a + vant + a] masc, from sīlavant |
| saṁvarasaṁvuta | (adj) controlled by restraint [saṁvara + saṁvuta] adj, comp |
| ācāragocara | (masc) conduct and a suitable environment [ācāra + gocara] masc, comp |
| sampanna 1 | (pp) (of crops & fruit) fully grown; ripe [saṁ + √pad + na] pp of sampajjati |
| aṇumatta | (adj) tiniest; smallest [aṇu + matta] adj, comp |
| vajja 2.1 | (nt) fault; error; mistake (of) [√vajj + ya > vajja] nt, ptp of vajjeti |
| bhayadassāvī | (adj) seeing the danger (of); aware of the danger (in) [bhaya + dassāvī] |
| samādāya 2 | (ger) undertaking; taking up; accepting [saṁ + √ādā + ya] ger of samādāti |
| sikkhati 1 | (pr) learns; trains (in); practices [sikkha + ti] pr |
| sikkhāpada | (nt) precept; instruction; training rule [sikkhā + pada] nt, comp |
(3) Puna caparaṁ, meghiya, bhikkhu yāyaṁ kathā abhisallekhikā cetovivaraṇasappāyā ekantanibbidāya
virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṁvattati, seyyathidaṁ --
appicchakathā, santuṭṭhikathā, pavivekakathā, asaṁsaggakathā, vīriyārambhakathā, sīlakathā,
samādhikathā, paññākathā, vimuttikathā, vimuttiñāṇadassanakathā. ...
| yāyaṁ 1 | (sandhi) whatever; whichever; that which [yā + ayaṁ] sandhi, pron + pron |
| kathā 1 | (fem) talk; speech; conversation; discussion [√kath + ā] fem, from katheti |
| abhisallekhika | (adj) very stern; sobering; adj, from sallekha |
| cetovivaraṇasappāya | (adj) conducive to opening the heart; beneficial for revealing the mind |
| [ceto + vivaraṇa + sappāya] | |
| ekantanibbidā | (fem) complete dis-enchantment; absolute dispassion [ekanta + nibbidā] |
| appicchakathā | (fem) talk about desiring little and modesty [appa + icchā + kathā] |
| santuṭṭhikathā | (fem) talk about satisfaction and contentment [santuṭṭhi + kathā] |
| pavivekakathā | (fem) talk on solitude and seclusion [paviveka + kathā] |
| asaṁsaggakathā | (fem) talk about detachment and disengagement [na > a + saṁsagga + kathā] |
| vīriyārambhakathā | (fem) talk on arousing energy and effort [vīriya + ārambha + kathā] |
| sīlakathā | (fem) talk on ethical conduct and correct behaviour [sīla + kathā] |
| samādhikathā | (fem) talk about stability of mind and meditative composure |
| paññākathā | (fem) talk on understanding and insight [paññā + kathā] |
| vimuttikathā | (fem) talk on liberation and release [vimutti + kathā] |
| vimuttiñāṇadassanakathā | (fem) talk about understanding and insight into liberation |
| [vimutti + ñāṇa + dassana + kathā] |
(4) Puna caparaṁ, meghiya, bhikkhu āraddhavīriyo viharati, akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya,
kusalānaṁ dhammānaṁ upasampadāya, thāmavā daḷhaparakkamo anikkhittadhuro kusalesu dhammesu. ...(5) Puna caparaṁ, meghiya, bhikkhu paññavā hoti udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya
nibbedhikāya sammā dukkhakkhayagāminiyā. ...Kalyāṇamittassetaṁ, meghiya, bhikkhuno pāṭikaṅkhaṁ kalyāṇasahāyassa kalyāṇasampavaṅkassa
yaṁ sīlavā bhavissati ...
| āraddhavīriya | (adj) energetic (in); making an effort (to) [āraddha + vīriya] |
| pahāna | (nt) giving up; letting go; removing; abandoning (of) nt, act, from pajahati |
| upasampadā 1 | (fem) undertaking; taking up (of) [upa + saṁ + √pad + ā] |
| thāmavant | (adj) having stamina; strong; powerful; firm [√ṭhā + [m] + as + vant] |
| daḷhaparakkama | (adj) having persistent effort; making continuous effort; [daḷha + parakkama] |
| anikkhittadhura 1 | (adj) taking responsibility (for); not shirking one's duty (towards) |
| udayatthagāmī | (adj) which discerns appearance and disappearance; related to rising and falling |
| paññāya 1 | (ger) knowing; understanding [pa + √ñā + ya] ger of pajānāti |
| samannāgata | (pp) possessing; endowed (with); having [saṁ + anu > ann + ā + √gam + ta] |
| nibbedhika | (adj) penetrating; piercing; incisive; discriminating; sharp [nibbedha + ika] |
| sammā 1 | (ind) completely; thoroughly; fully; totally ind, adv |
| dukkhakkhayagāmī | (adj) leading to the destruction of suffering [dukkha + khaya + gāmī] |
| kalyāṇamittassetaṁ | (sandhi) for (a monk) having good friends this [kalyāṇamittassa + etaṁ] |
| bhikkhuno 1 | (masc) for a monk; to the monastic [bhikkhu + uno] masc, dat sg of bhikkhu |
| pāṭikaṅkha | (ptp) to be expected; can be anticipated [pati > pāṭi + √kaṅkh + *ya] |
| kalyāṇasahāya | (adj) with good companions; having good friends [kalyāṇa + sahāya] |
| kalyāṇasampavaṅka | (adj) with good associates; having good companions [kalyāṇa + sampavaṅka] |
| bhavissati 3 | (fut) will happen; will occur [bhavissa + ti] fut of bhavati |
See Also
Thag 1.66 Meghiyattheragāthā (Meghiya's verse on his enlightenment)
He counseled me, the great hero, / the one who has gone beyond all things.
When I heard his teaching / I stayed close by him, mindful.
I've attained the three knowledges / and fulfilled the Buddha's instructions.
AN 7.36, AN 7.37 Mittasutta (Seven qualities of a good friend)
(AN 7.36, Aj Thanissaro) Monks, a friend endowed with seven qualities is worth associating with. Which seven?
He gives what is hard to give. He does what is hard to do. He endures what is hard to endure. He reveals his secrets to you. He keeps your secrets. When misfortunes strike, he doesn't abandon you. When you're down & out, he doesn't look down on you.
(AN 7.36, Aj Sujato) Mendicants, when a friend has seven qualities you should associate with, accompany, and attend them, even if they drive you away. What seven?
They're likable, agreeable, respected, and admired. They admonish you and they accept admonishment. They speak on deep matters. And they don't urge you to do bad things.